Zwiastun filmu dokumentalnego Elżbiety i Wacława Kujbidów którego polska premiera 5 maja 2016 zainaugurowała doroczny festiwal SDP Maj na Foksal w Domu Dziennikarza w Warszawie. Film który powstał z prywatnych środków autorów, jest zwieńczeniem dwu i pół letniej pracy autorów którzy nie tylko – jako pierwsi – dotarli do tych dwóch, żyjących i naocznych świadków tej zbrodni, nie tylko pokazują w swoim filmie – znowu po raz pierwszy – część dowodów rzeczowych wykopanych w trakcie niedokończonej ekshumacji w Jedwabnem, na przełomie maja i czerwca 2001 roku, ale również ujawniają wiele, nieznanych dotychczas faktów, detali i szczegółów. Dokument nie jest polemiką, ale raczej ukazaniem całego, historycznego kontekstu tamtych tragicznych wydarzeń z perspektywy naocznych świadków oraz bogatych materiałów do których autorzy dotarli w trakcie swoich badań i niekiedy zaskakujących odkryć. Trzy człony na którym autorzy zbudowali swój film to: naoczni świadkowie do których – przynajmniej w jednym przypadku – dotarli jako pierwsi, spisane i wydane świadectwa o tamtych latach i wydarzeniach z punktu widzenia osób pochodzenia żydowskiego, żyjących w samym Jedwabnem lub
najbliższych okolicach – i wreszcie – pomijanych często w kontekście tej zbrodni faktach. Konkretnie 16 faktach mających fundamentalne znaczenie przy dochodzeniu do prawdy o tej zbrodni. Dodajmy – wiele z nich nieznanych i tragicznych w swoich następstwach. Autorzy również – znowu jako pierwsi – pokazują zdjęcia dowodów rzeczowych – wydobytych podczas niedokończonej ekshumacji w maju – czerwcu 2001 roku w stodole w Jedwabnem. Widz ma unikalną okazję obejrzenia tych wszystkich detali z perspektywy kamery rejestrującej zarówno miejsce tej, jak i innych zbrodni na Ziemi Łomżyńskiej ponieważ główna narracja filmu nakręcona została latem 2015 roku właśnie na miejscu tych wydarzeń. Dodajmy to tego, że autorzy odwiedzają te tragiczne miejsca w towarzystwie właśnie głównego, naocznego świadka do którego dotarli na początku pracy nad tym tematem, jesienią roku 2013 – a nie trzeba już chyba nikogo będzie zachęcać do obejrzenia tego niezwykłego dokumentu. Na zakończenie wypada jeszcze dodać, że film ten powinno obejrzeć możliwie dużo Polaków interesujących się sprawami i historią swojego narodu, a zwłaszcza młodych ludzi, nie znających już niestety wielu okrutnych zdarzeń z tamtych lat. Zasługuje na to nie tylko szacunek do narodu polskiego i żydowskiego, ale także pamięć ofiar tych bestialskich zbrodni.
Amerykańska prapremiera filmu miała miejsce 16 kwietnia 2016 r. w sali konferencyjnej Narodowego Sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown, Pensylwania, USA, w ramach trzeciego Forum Polonijnego.
Autorzy mają też ciągle jeszcze nadzieję, że polska telewizja publiczna umożliwi Polakom w kraju i za granicą, zapoznanie się z tym ważnym dla historii narodów polskiego i żydowskiego dokumentem.

Elżbieta, Wacław Kujbida
TV Niezależna Polonia Ltd.
Ottawa, Kanada, maj 2016